Σε μια περίοδο κατά την οποία οι ναυτικές δυνάμεις καλούνται να αντιμετωπίσουν μαζικές επιθέσεις με πυραύλους και drones, το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο πόσα όπλα διαθέτει ένα πλοίο όταν ξεκινά μια αποστολή.
Το πραγματικό ερώτημα είναι τι συμβαίνει όταν αυτά αρχίζουν να τελειώνουν.
Και εκεί ακριβώς βρίσκεται το πρόβλημα.
Τα αμερικανικά πολεμικά πλοία που χρησιμοποιούν κάθετους εκτοξευτές Mk 41 δεν διαθέτουν σήμερα μια ευρέως επιχειρησιακή και απλή λύση που να επιτρέπει την πλήρη επαναφόρτωσή τους στην ανοιχτή θάλασσα.
Όταν τα αποθέματα μειωθούν δραματικά, το πλοίο μπορεί να χρειαστεί να αποχωρήσει από την περιοχή επιχειρήσεων και να κινηθεί προς κατάλληλη βάση ή λιμάνι για ανεφοδιασμό.
Σε έναν πόλεμο υψηλής έντασης, αυτή η καθυστέρηση μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη.
Tram εναντίον trump: το λογοπαίγνιο που κρύβει ένα σοβαρό πρόβλημα
Η τεχνολογία που αναπτύσσεται για να αντιμετωπίσει αυτή την αδυναμία ονομάζεται TRAM, από τα αρχικά του Transferrable Rearming Mechanism.
Η ομοιότητα της ονομασίας με το επώνυμο του Donald Trump προσφέρεται για λογοπαίγνια, όμως πίσω από το όνομα βρίσκεται ένα απολύτως πραγματικό επιχειρησιακό ζήτημα.
Το TRAM σχεδιάστηκε ώστε να επιτρέπει την επαναφόρτωση των κάθετων εκτοξευτών ενός πολεμικού πλοίου ενώ αυτό παραμένει στη θάλασσα.
Η βασική ιδέα είναι σχετικά απλή: ειδικές ράγες και ένας μηχανισμός μεταφοράς τοποθετούνται πάνω από τα κελιά του εκτοξευτή, επιτρέποντας τη μετακίνηση των μεγάλων κάνιστρων που περιέχουν τους πυραύλους.
Στην πράξη, όμως, η διαδικασία είναι πολύ πιο περίπλοκη.
Tο πανίσχυρο mk 41 και η αδυναμία που έμεινε στο παρασκήνιο
Ο Mk 41 Vertical Launching System αποτελεί εδώ και δεκαετίες έναν από τους βασικότερους πυλώνες της αμερικανικής ναυτικής ισχύος.
Χρησιμοποιείται σε αντιτορπιλικά, καταδρομικά και άλλα πολεμικά πλοία, επιτρέποντας την εκτόξευση διαφορετικών τύπων όπλων από τα ίδια κάθετα κελιά.
Ανάλογα με την αποστολή, ένα πλοίο μπορεί να μεταφέρει πυραύλους αεράμυνας, όπλα μεγάλου βεληνεκούς, ανθυποβρυχιακά συστήματα και άλλα πυρομαχικά.
Το μεγάλο πλεονέκτημα του Mk 41 είναι η ευελιξία του.
Η μεγάλη του αδυναμία, όμως, εμφανίζεται όταν τα κελιά αδειάσουν.
Η επαναφόρτωση ενός τέτοιου συστήματος είναι μια δύσκολη διαδικασία που απαιτεί βαρύ εξοπλισμό, εξαιρετικά ακριβείς κινήσεις και κατάλληλες συνθήκες.
Η απόφαση του ψυχρού πολέμου που επιστρέφει ως εφιάλτης
Οι πρώτες εκδόσεις του Mk 41 περιλάμβαναν μηχανισμό που προοριζόταν να διευκολύνει την επαναφόρτωση στη θάλασσα.
Οι δοκιμές, ωστόσο, δεν απέδωσαν τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Η διαδικασία θεωρήθηκε δύσχρηστη και το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό σταδιακά εγκατέλειψε την ιδέα.
Σε μεταγενέστερες εκδόσεις πλοίων, ο χώρος που καταλάμβανε ο μηχανισμός φόρτωσης αξιοποιήθηκε για επιπλέον πυραύλους.
Ήταν μια λογική επιλογή για την εποχή.
Περισσότερα όπλα στο πλοίο θεωρήθηκαν προτιμότερα από έναν μηχανισμό που δύσκολα θα χρησιμοποιούνταν σε πραγματικές επιχειρήσεις.
Για δεκαετίες, άλλωστε, οι Ηνωμένες Πολιτείες διέθεταν ένα τεράστιο δίκτυο βάσεων και λιμανιών που επέτρεπε στα πλοία τους να επιστρέφουν σχετικά εύκολα για ανεφοδιασμό.
Σήμερα όμως το επιχειρησιακό περιβάλλον έχει αλλάξει.
Το Ιράν και ο φόβος ενός πολέμου φθοράς
Το δημοσίευμα της Pravda συνδέει το συγκεκριμένο πρόβλημα με τις επιχειρησιακές πιέσεις γύρω από το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι ένας παρατεταμένος πόλεμος στην περιοχή θα μπορούσε να δοκιμάσει σοβαρά την αμερικανική εφοδιαστική αλυσίδα.
Ο συγκεκριμένος ισχυρισμός αποτελεί εκτίμηση του δημοσιεύματος, ωστόσο το γενικό πρόβλημα της επαναφόρτωσης των πλοίων στη θάλασσα είναι υπαρκτό και απασχολεί εδώ και χρόνια το U.S. Navy.
Σε ένα περιβάλλον συνεχών επιθέσεων, ένα αντιτορπιλικό μπορεί να αναγκαστεί να χρησιμοποιήσει μεγάλο αριθμό πυραύλων αεράμυνας μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.
Κάθε αναχαίτιση καταναλώνει πολύτιμα πυρομαχικά.
Και όσο αυξάνεται η διάρκεια μιας σύγκρουσης, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτά η δυνατότητα γρήγορου επανεξοπλισμού.
Όταν τα κελιά αδειάσουν, το πανίσχυρο πλοίο χάνει τα «δόντια» του
Ένα σύγχρονο αμερικανικό πολεμικό πλοίο μπορεί να διαθέτει πανίσχυρα radar, προηγμένα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου και το σύστημα μάχης Aegis.
Όμως όλες αυτές οι δυνατότητες έχουν ένα βασικό όριο.
Τα πυρομαχικά.
Εάν ένα μεγάλο μέρος των πυραύλων αναχαίτισης έχει χρησιμοποιηθεί, το πλοίο εξακολουθεί να διαθέτει τους αισθητήρες και τα radar του, αλλά η δυνατότητά του να αντιμετωπίσει νέες μαζικές επιθέσεις μειώνεται.
Και αυτό ακριβώς κάνει την επαναφόρτωση τόσο κρίσιμη.
Στον σύγχρονο πόλεμο δεν αρκεί να έχεις το καλύτερο όπλο.
Πρέπει να μπορείς και να το τροφοδοτείς συνεχώς με πυρομαχικά.
Η λύση tram που θέλει να αλλάξει τα δεδομένα
Το TRAM επιχειρεί να λύσει αυτό το πρόβλημα χωρίς να απαιτηθεί ριζικός επανασχεδιασμός των πλοίων.
Ο εξοπλισμός μπορεί να τοποθετείται προσωρινά πάνω στο κατάστρωμα.
Στη συνέχεια δημιουργείται ένα σύστημα ραγών πάνω από τα κελιά του Mk 41 και τα κάνιστρα των πυραύλων μετακινούνται προς τις κατάλληλες θέσεις.
Η τεχνολογία έχει σχεδιαστεί ώστε ένα πολεμικό πλοίο να μπορεί να λαμβάνει νέα πυρομαχικά από πλοίο υποστήριξης χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να επιστρέψει σε λιμάνι.
Θεωρητικά, πρόκειται για τεράστια αλλαγή.
Ένα αντιτορπιλικό που έχει καταναλώσει μεγάλο μέρος των όπλων του θα μπορούσε να παραμένει κοντά στην περιοχή επιχειρήσεων, να επανεξοπλίζεται και να επιστρέφει στη μάχη πολύ ταχύτερα.
Το 2024 ήρθε η μεγάλη δοκιμή – αλλά το σύστημα δεν είναι ακόμη παντού
Το 2024 πραγματοποιήθηκε επιτυχής επίδειξη της σχετικής τεχνολογίας επανεξοπλισμού στη θάλασσα.
Η επιτυχία της δοκιμής έδειξε ότι η ιδέα μπορεί να λειτουργήσει.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε αμερικανικό πολεμικό πλοίο διαθέτει ήδη το TRAM ούτε ότι η διαδικασία έχει μετατραπεί σε καθημερινή επιχειρησιακή πρακτική.
Η ευρύτερη εφαρμογή του συστήματος απαιτεί εξοπλισμό, εκπαίδευση, πλοία υποστήριξης και νέες διαδικασίες.
Και όλα αυτά χρειάζονται χρόνο.
Μισή ώρα για έναν πύραυλο – μέχρι και δύο ημέρες για πλήρη επαναφόρτωση;
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο εντυπωσιακά σημεία της συζήτησης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παραθέτει το αρχικό δημοσίευμα, η φόρτωση ενός πυραύλου μπορεί να απαιτεί περίπου μισή ώρα.
Εάν ένα πλοίο χρειάζεται να επαναφορτώσει δεκάδες κελιά, η συνολική διάρκεια της επιχείρησης μπορεί να γίνει τεράστια.
Ένα πλοίο με 32, 64 ή 96 κελιά δεν μπορεί να γεμίσει ξανά μέσα σε λίγα λεπτά.
Θεωρητικά, μια εκτεταμένη διαδικασία επανεξοπλισμού θα μπορούσε να απαιτήσει πολλές ώρες και, σε ακραία περίπτωση, να πλησιάσει ακόμη και τις δύο ημέρες.
Και η επιχείρηση δεν γίνεται σε απολύτως σταθερό έδαφος.
Γίνεται πάνω στη θάλασσα.
Με κύματα, ανέμους, μετακινήσεις των πλοίων και τεράστια κάνιστρα πυραύλων που πρέπει να τοποθετηθούν με ακρίβεια.
Και αν ο εχθρός επιτεθεί την ώρα της επαναφόρτωσης;
Υπάρχει ακόμη μία επικίνδυνη παράμετρος.
Ένα πλοίο που βρίσκεται στη διαδικασία ανεφοδιασμού είναι πολύ πιο περιορισμένο στις κινήσεις του.
Για να μεταφερθούν βαριά πυρομαχικά από ένα πλοίο υποστήριξης σε ένα πολεμικό, τα δύο σκάφη πρέπει να βρίσκονται σε κατάλληλη θέση και να διατηρούν ελεγχόμενη κίνηση.
Σε μια πραγματική εμπόλεμη ζώνη, αυτό δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα.
Τι συμβαίνει εάν εκείνη ακριβώς τη στιγμή εμφανιστούν εχθρικοί πύραυλοι ή drones;
Η τεχνική δυνατότητα επαναφόρτωσης είναι μόνο η μισή εξίσωση.
Η άλλη μισή είναι να μπορείς να το κάνεις με ασφάλεια.
Το πεντάγωνο φοβάται περισσότερο την κατανάλωση πυραύλων παρά ένα θεαματικό χτύπημα
Σε μια παρατεταμένη σύγκρουση, η μεγαλύτερη απειλή δεν είναι πάντοτε ένα καταστροφικό πλήγμα.
Μπορεί να είναι η συνεχής κατανάλωση πυρομαχικών.
Δεκάδες drones χαμηλότερου κόστους μπορούν να αναγκάζουν τα πολεμικά πλοία να χρησιμοποιούν ακριβούς πυραύλους αναχαίτισης.
Το ίδιο μπορεί να συμβεί με βαλλιστικούς πυραύλους, πυραύλους cruise και άλλες απειλές.
Ακόμη και εάν όλες οι αναχαιτίσεις είναι επιτυχείς, το απόθεμα πάνω στο πλοίο μειώνεται.
Και κάποια στιγμή η επιτυχής άμυνα δημιουργεί το επόμενο πρόβλημα:
την ανάγκη άμεσου ανεφοδιασμού.
H μεγάλη ειρωνεία της αμερικανικής ναυτικής υπεροχής
Οι ΗΠΑ διαθέτουν ένα από τα ισχυρότερα και τεχνολογικά προηγμένα πολεμικά ναυτικά στον κόσμο.
Όμως ακόμη και ένα πανίσχυρο αντιτορπιλικό περιορίζεται από έναν κανόνα που ισχύει από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα:
Χωρίς πυρομαχικά, κανένα οπλικό σύστημα δεν μπορεί να συνεχίσει να πολεμά.
Το TRAM δημιουργήθηκε ακριβώς για να αντιμετωπίσει αυτή την πραγματικότητα.
Το ερώτημα είναι αν η νέα τεχνολογία θα φτάσει στον στόλο αρκετά γρήγορα και αν θα μπορέσει να λειτουργήσει αποτελεσματικά στις πραγματικές συνθήκες ενός πολέμου υψηλής έντασης.
H «μικρή λεπτομέρεια» που μπορεί να κρίνει μια ολόκληρη ναυτική εκστρατεία
Οι μεγάλες στρατιωτικές δυνάμεις συχνά επικεντρώνονται στα εντυπωσιακά στοιχεία ενός πολέμου: στα νέα αεροσκάφη, στους υπερηχητικούς πυραύλους, στα stealth συστήματα, στα radar και στα προηγμένα όπλα.
Όμως η πραγματική μάχη κρίνεται πολλές φορές αλλού.
Στα καύσιμα.
Στα ανταλλακτικά.
Στις γραμμές ανεφοδιασμού.
Και στα πυρομαχικά.
Το πρόβλημα επαναφόρτωσης του Mk 41 είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Ένα από τα ισχυρότερα ναυτικά οπλικά συστήματα στον κόσμο μπορεί να εξαπολύσει τεράστια ισχύ πυρός.
Αλλά όταν τα κελιά του αδειάσουν, αρχίζει ένας δεύτερος αγώνας: ο αγώνας για να γεμίσουν ξανά.
Και σε έναν πραγματικό πόλεμο μεγάλης κλίμακας, αυτή η «ασήμαντη λεπτομέρεια» μπορεί να αποδειχθεί εξίσου σημαντική με τους ίδιους τους πυραύλους.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών